Print pagina

Verkiezingen

Eens in de vier jaar zijn er verkiezingen voor de Eerste Kamer. De 75 Eerste Kamerleden worden niet direct gekozen door de kiezers zoals de Tweede Kamerleden, maar met een tussenstap.

Eerste Kamerverkiezingen

* * *

Eerst gaan de Nederlanders naar de stembus om het bestuur van de twaalf provincies te kiezen - die noemen we de Provinciale Staten. Binnen drie maanden na de provinciale staten verkiezingen brengen de statenleden uit de provincies hun stem uit op één van de kandidaten op de kieslijst voor de Eerste Kamer. Dat noem je indirecte of getrapte verkiezingen.

Je stem telt dubbel

* * *

Je  stem bij de provinciale statenverkiezing telt eigenlijk dubbel: een stem voor de politicus in je provincie en tegelijkertijd voor een lid van de Eerste Kamer Je stemt niet alleen voor een statenlid die in jouw provincie belangrijke besluiten neemt zodat problemen opgelost kunnen worden, maar indirect ook de volksvertegenwoordigers die plaats zullen nemen in de Eerste Kamer en daar besluiten nemen over landelijke regels.

Wie mogen er Eerste Kamerlid worden?

* * *

Om een van de 75 Eerste Kamerleden te worden moet je Nederlander zijn en 18 jaar of ouder. En natuurlijk genoeg stemmen gekregen hebben om gekozen te worden.

Nederlanders van 18 jaar en ouder mogen stemmen. Dat noem je actief kiesrecht. Vroeger moest je stemmen, maar sinds 1970 is er geen opkomstplicht meer en mag je zelf beslissen of je gaat stemmen of niet.

Tekening van Kamerleden in een bankje in de vergaderzaal van de Eerste Kamer

Hoe gaan de Eerste Kamerverkiezingen

* * *

Meestal na 8 of 9 weken, maar in ieder geval binnen drie maanden nadat de kiezers de provinciale statenleden gekozen hebben, kiezen  de statenleden de leden van de Eerste Kamer.

In 2015 gingen de kiezers op 18 maart naar de stembus voor de provinciale statenverkiezingen.

Op 26 mei kozen de statenleden dan de Eerste Kamerleden.

foto van een stembus

Hoe zwaar weegt een stem

* * *

Elk statenlid heeft één stem.  Dat zou betekenen dat een statenlid uit een provincie met weinig inwoners zwaarder weegt dan die van een statenlid uit een provincie met veel inwoners. Om ervoor te zorgen dat alle door de kiezers uitgebrachte stemmen ongeveer gelijk tellen maakt de Kiesraad de stemwaarde per provincie bekend.  De Kiesraad  vermenigvuldigd de uitgebrachte stemmen per provincie met de stemwaarde van de provincie zodat een stem uitgebracht in Noord-Holland even zwaar weegt als een stem uitgebracht in Friesland.

afbeelding van de berekening van de stemwaarde

Landelijke en provinciale partijen

* * *

Veel van de partijen die mee doen met de provinciale statenverkiezingen zijn landelijke bekend en zijn al te vinden in de Eerste en Tweede Kamer, maar tijdens de provinciale verkiezingen door ook provinciale partijen mee. Deze regionale partijen hebben geen landelijke partij. Zij werken in de Eerste Kamer samen onder de naam Onafhankelijke Senaats Fractie

 

Hoe weet je op welke partij je kunt stemmen. Om daar achter te komen  is het belangrijk te weten waar de verschillende partijen voor staan welke oplossingen het heeft voor de problemen in jouw provincie en voor het land. Hierover kun je lezen op de websites van de verschillende partijen. 

foto van verkiezingsposters

Kiesraad

* * *

De Kiesraad is gevestigd in Den Haag en adviseert de regering en het parlement over het kiesrecht en verkiezingen. De Kiesraad is ook het centraal stembureau bij de verkiezing van de Eerste en Tweede Kamer en het Europees Parlement. Dat houdt onder andere in dat de Kiesraad de verkiezingsuitslagen officieel vaststelt en bekend maakt.

tekening over het werk van de Kiesraad