Print pagina

Prinsjesdag

Prinsjesdag is een belangrijke dag in de politiek. Op Prinsjesdag komt de koning met de gouden koets naar het Binnenhof om in de Ridderzaal vanaf de troon de troonrede voor te lezen. In de troonrede staan de plannen van de regering voor het komende jaar.

De troonrede

* * *

De troonrede begint altijd met: ”Leden van de Staten-Generaal”. De koning presenteert de plannen van de regering namelijk aan de Leden van de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal die in een Verenigde Vergadering bij elkaar zitten in de Ridderzaal. De plannen gaan bijvoorbeeld over veiligheid op straat, over de gezondheidszorg, over het onderwijs, het milieu en alle andere dingen die in Nederland geregeld moeten worden. 

Leden van de Staten-Generaal

Wie schrijft de troonrede?

* * *

De koning schrijft de troonrede niet zelf. Dat doen de ministers.

Alle ministers schrijven over de plannen van hun eigen ministerie voor het komende jaar. Zo schrijft de minister van Onderwijs over de scholen en de minister van Justitie over veiligheid.

De minister-president voegt alle stukken samen en maakt er een stuk van dat de koning voorleest.

foto van koning Willem-Alexander die de troonrede voorleest in de Ridderzaal

Miljoenennota en Rijksbegroting

* * *

Na afloop van de vergadering in de Ridderzaal vertrekt de koning weer met de gouden koets naar Paleis Noordeinde en gaat de minister van Financiën met zijn koffertje naar de Tweede Kamer. In dat koffertje zitten de Miljoenennota en de Rijksbegroting.

 

De Miljoenennota is een brief van de ministers aan de Staten-Generaal waarin de belangrijkste financiële plannen van de regering staan. Want om de plannen die in de troonrede staan uit te voeren, hebben de ministers geld nodig. De ministers hebben die bedragen opgeschreven in een brief. Vandaar dat hij de Miljoenennota heet.

 

De minister van Financiën zoekt uit of al deze plannen ook allemaal betaald kunnen worden en stelt de Rijksbegroting op. In de Rijksbegroting staat hoeveel geld het rijk binnen krijgt welke verplichtingen er zijn en hoeveel er uit gegeven kan worden aan de plannen.

foto van de Gouden Koets voor de Ridderzaal

Wie zitten er in de Ridderzaal?

* * *

De koning leest de troonrede voor in een Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal.

 

Dat betekent dat de leden van de Eerste en Tweede Kamer in ieder geval aanwezig zijn. Verder zijn ook het Kabinet en de Raad van State en andere genodigden in de Ridderzaal. Ook zijn er plaatsen voor de pers en voor gewone Nederlanders.

 

De Voorzitter van de Eerste Kamer opent de vergadering met de woorden:

foto van genodigden in de Ridderzaal

De Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal, als bedoeld in artikel 65 van de Grondwet is geopend

Verenigde vergadering

* * *

Meestal vergaderen de Eerste en de Tweede Kamer apart maar soms vergaderen ze samen. Dat heet dan een “Verenigde Vergadering”. Dit gebeurt in ieder geval één keer per jaar, op de derde dinsdag van september, ofwel Prinsjesdag.

 

Een andere belangrijke verenigde vergadering is de verenigde vergadering waarbij de koning ingehuldigd wordt.

 

Dat gebeurde voor het laatst op 30 april 2013 toen in de Nieuwe Kerk in Amsterdam toen Koning Willem Alexander ingehuldigd werd.

 

 

Prinsjesdag zonder koning(in)

* * *

De troonrede wordt door of namens de koning uitgesproken. Dat betekent dat als de koning er niet is, iemand anders de troonrede voorleest. Dat is in de laatste honderd jaar maar een paar keer gebeurd.

De laatste keer was in 1947 toen Koningin Wilhelmina op het laatste moment niet kon komen wegens ziekte. Minister-president Beel sprak toen de troonrede uit namens de koningin.

Prinsjesdag zonder koets

* * *

Sinds er in 1903 voor het eerst op Prinsjesdag met de Gouden Koets gereden werd, is het een paar keer voorgekomen dat de koningin niet met de koets naar het Binnenhof gekomen is op Prinsjesdag.

Vlak na de oorlog in 1945 was het leed nog te groot om al vol pracht en praal naar het Binnenhof te komen. Maar ook in 1974 kwam Koningin Juliana met de auto. Dat was omdat er toen een gijzeling gaande was op de Franse Ambassade in Den Haag.